Hồ Ba Bể đẹp như bức tranh thủy mặc giữa núi rừng

Hồ Ba Bể nay thuộc địa phận xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên, là một trong những di tích danh thắng tự nhiên đẹp, độc đáo nhất Việt Nam. Hồ được hình thành do sự biến động cấu tạo địa chất cách đây hàng triệu năm làm sụt lún các dãy núi đá vôi, hang động. Hồ được hợp thành từ ba hồ là Pé Lèng, Pé Lù và Pé Lầm, vì vậy có tên gọi là hồ Ba Bể. Hồ có chiều dài hơn 8km, chỗ rộng nhất 2km, diện tích mặt nước 500ha, độ sâu trung bình 20m, trên hồ có những hòn đảo nhỏ xinh đẹp, có hàng trăm loài cá nước ngọt sinh sống, trú ngụ.

Tại Hội nghị quốc tế về hồ nước ngọt tổ chức tại Mỹ tháng 3/1995 đã xếp hồ Ba Bể là 1 trong 20 hồ nước ngọt tự nhiên đẹp của thế giới cần được bảo vệ. Hồ nằm ở độ cao 150m so với mặt nước biển, được bao bọc bởi những dãy núi đá vôi cao và những cánh rừng già nguyên sinh, nước hồ trong xanh, quanh năm mát mẻ. Toàn cảnh hồ như một bức tranh thuỷ mặc.

Đến Ba Bể, hành trình khám phá thường bắt đầu từ chuyến du thuyền vòng quanh hồ, đưa du khách đến với những điểm đến nổi tiếng.

Điểm dừng chân đầu tiên, đó là Đền An Mã, ngôi đền linh thiêng tọa lạc trên đảo An Mã (còn gọi là An Mạ). Đền thờ Phật, Mẫu Thượng Ngàn, Chúa Sơn Trang, Đức Thánh Trần… Theo truyền thuyết, đây là nơi thờ các trung thần nhà Mạc, sau khi thua trận đã chạy đến động Puông và tuẫn tiết tại đó. Ngày nay, đền không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của người dân mà còn là điểm đến tâm linh thu hút khách thập phương, đặc biệt trong các dịp lễ hội như Hội Lồng Tồng Ba Bể (ngày mùng 10 tháng Giêng) và Hội đền An Mã (mùng 6 tháng Hai âm lịch).

Ao Tiên nằm trên đỉnh núi phía Bắc hồ Ba Bể cũng là một điểm đến được du khách quan tâm. Chỉ cách hồ khoảng 100m đường bộ, Ao Tiên được bao bọc bởi núi đá vôi và rừng già, với làn nước trong xanh, mát lạnh. Đến Ao Tiên, du khách còn được ngắm nhìn những dấu chân trên đá và nghe kể câu chuyện về chàng thợ săn và bảy nàng tiên nữ. 

Một điểm nhấn khác là Động Puông, trần động cao hơn 20m, rộng trung bình 30m, lòng động có dòng sông Năng thơ mộng chảy qua với chiều dài gần 300m. Bên trong động có rất nhiều nhũ đá đẹp và cũng là nơi sinh sống của 23 loài dơi với hàng vạn con.

Qua động Puông, du khách sẽ dừng chân tại Thác Đầu Đẳng hoang sơ và hùng vĩ, nơi dòng sông Năng bị đứt gãy. Nơi đây có những tảng đá lớn nhỏ chồng lên nhau cao hàng trăm mét, dài hơn 1 km, nước từ trên cao đổ xuống, tung bọt trắng xoá quanh năm, tạo thành bản nhạc hùng tráng giữa đại ngàn. Thác Đầu Đẳng có nhiều loài cá quý, vào dịp tháng 3, tháng 4 hằng năm, sau những trận mưa đầu mùa, từng đàn cá đua nhau vượt thác, tạo nên cảnh tượng kỳ thú, gọi là “cá vượt vũ môn”.

Nhắc đến Ba Bể không thể bỏ qua Đảo Bà Góa (tiếng Tày gọi là Pò Giả Mải), hòn đảo nhỏ xinh đẹp nằm giữa hồ Pé Lèng. Đảo được tạo thành bởi những phiến đá lớn nhỏ chồng lên nhau, cây cối xanh tốt quanh năm. Theo tích xưa, Đảo là nơi ở của hai mẹ con bà góa tốt bụng, người đã cứu dân lành trong trận đại hồng thủy hình thành hồ Ba Bể. Đảo Bà Góa hiện nay trở thành điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tận hưởng khung cảnh thiên nhiên thơ mộng giữa mặt hồ trong xanh.

Nép mình bên hồ Ba Bể là những bản làng của người Tày với những nét văn hóa truyền thống đậm đà, những nếp nhà sàn được lưu giữ từ bao đời. Tới đây, du khách còn được trải nghiệm những ngành nghề truyền thống như đánh cá, dệt thổ cẩm, làm bánh và thưởng thức những món ẩm thực đặc trưng của địa phương như tép chua, cá nướng, măng, xôi ngũ sắc…

Đất và người hồ Ba Bể đã thực sự làm say đắm lòng người. “Sau những ngày làm việc căng thẳng và mệt mỏi, tôi tìm đến đây tham quan, trải nghiệm. Điều khiến tôi thấy ấn tượng nhất là cảnh sắc như lạc vào cõi tiên, được thưởng thức những món ăn ngon, đặc biệt hơn cả là được nghe những làn điệu hát then, đàn tính ngọt ngào của người Tày,…”, chị Nguyễn Thị Thảo, du khách đến từ phường Kim Liên, Hà Nội chia sẻ.

Không chỉ vậy, những ngày đầu xuân, đến Ba Bể, du khách còn có dịp hòa mình vào Lễ hội Lồng Tồng Ba Bể, tham gia các trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy, chọi bò, đua thuyền độc mộc... Đây chính là khoảnh khắc để cảm nhận rõ nét nhất sự giao hòa giữa thiên nhiên, văn hóa và con người nơi đây.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Ba Bể Dương Quang Đạt, những năm qua, địa phương đã tập trung phát triển ba loại hình du lịch chính là du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch văn hóa tâm linh. Bên cạnh đó, chú trọng xây dựng các tour trekking rừng nguyên sinh, tổ chức điểm cắm trại ven hồ, phát triển hệ thống homestay tại các bản Pác Ngòi, Bó Lù, Cốc Tộc, Bản Cám. Với loại hình du lịch tâm linh, Đền An Mã là điểm nhấn, thu hút đông đảo khách thập phương đến lễ bái, vãn cảnh…

Hồ Ba Bể không chỉ là điểm đến cho những ai yêu thiên nhiên, mà còn là nơi để tìm về những giá trị văn hóa lâu đời của đồng bào các dân tộc miền núi. Với cảnh sắc hùng vĩ, hệ sinh thái phong phú và nét văn hóa đậm đà bản sắc, Ba Bể xứng đáng với tên gọi “thiên nhiên đệ nhất hồ”, “viên ngọc” của núi rừng Đông Bắc. Trong tương lai, với sự đầu tư và định hướng phát triển bền vững, Ba Bể sẽ tiếp tục tỏa sáng trên bản đồ du lịch, trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước./. 

Ngọc Tú