Quả lê vào mùa thu hoạch

Năm 2015, Hội Nông dân huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn (trước khi sắp xếp đơn vị hành chính) triển khai mô hình trồng lê bản địa tại thôn Bản Cám, xã Ba Bể (hiện nay), hỗ trợ giống cho 4 hộ dân với diện tích khoảng 3 ha. Từ những cây giống ban đầu, đến nay nhiều hộ đã nhân rộng diện tích sau khi nhận thấy cây trồng phù hợp và mang lại hiệu quả bước đầu.

Vào mùa thu hoạch, chúng tôi có dịp đến thăm mô hình trồng cây lê của gia đình ông Triệu Văn Chung ở thôn Bản Cám. Trên khu đồi rộng, khoảng 120 cây lê đang sai trĩu quả, từng chùm lê căng tròn, đẹp mắt khiến ai đến đây cũng không khỏi thích thú. Tự tay hái và thưởng thức những quả lê chín ngay tại vườn, chúng tôi cảm nhận được vị ngọt thanh, giòn, mát đặc trưng.

Chia sẻ với chúng tôi, ông Triệu Văn Chung cho biết: "Gia đình tôi được hỗ trợ giống cây lê bản địa khoảng 5 năm trước. Những năm đầu khi mới trồng, gia đình có chăm sóc, phát cỏ, bón phân, vun gốc để cây phát triển. Khi cây đã phát triển ổn định, gia đình hầu như chăm sóc rất ít. Chúng tôi chủ yếu trồng để phục vụ nhu cầu của gia đình, nếu cho thu nhiều quả sẽ bán để tăng thêm thu nhập".

Sau 5 năm trồng, những cây lê bản địa của gia đình ông Triệu Văn Chung đã cho thu hoạch

Không chỉ gia đình ông Triệu Văn Chung, những năm gần đây, nhiều hộ dân ở thôn Bản Cám cũng đã đưa cây lê bản địa vào sản xuất. Có những hộ trồng nhiều, được hơn 100 cây, sinh trưởng và phát triển tốt. Tuy nhiên, do chưa áp dụng khoa học kỹ thuật, nên hình thức và chất lượng quả chưa thực sự đồng đều. Ông Lý Văn Phong, Bí thư Chi bộ thôn Bản Cám cho biết: "Cây lê bản địa sau khoảng 5 năm trồng, bắt đầu cho thu hoạch, mỗi cây đạt trung bình từ 50 - 100 kg quả, có những cây, năng suất còn cao hơn. Quả lê bản địa nơi đây có vị ngọt dịu, giòn, ít chát nên được nhiều người ưa thích".

Hiện nay, quả lê được người dân bán lẻ với giá từ 20.000 - 25.000 đồng/kg; những quả to, hình thức đẹp khoảng 30.000 đồng/kg. Tuy nhiên, theo ông Phong, việc sản xuất mới dừng ở quy mô nhỏ lẻ, chưa bài bản, người dân chưa được hướng dẫn và áp dụng kỹ thuật chăm sóc nên năng suất và chất lượng quả chưa đồng đều.

"Để phát triển cây lê thành sản phẩm hàng hóa, cần có khảo sát của ngành chuyên môn nhằm xác định những vùng có điều kiện đất đai, khí hậu phù hợp; đồng thời hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc để nâng cao năng suất, chất lượng quả. Người dân cũng mong muốn được hỗ trợ giống, kỹ thuật và đầu ra ổn định cho sản phẩm”. Ông Phong chia sẻ thêm.

Ngoài tiềm năng về kinh tế, cây lê bản địa nơi đây còn có nhiều tiềm năng phát triển gắn với du lịch trải nghiệm. Những vườn lê vào mùa hoa nở hay mùa quả chín có thể trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách khi đến với Ba Bể. Thôn Bản Cám còn sở hữu cảnh quan thiên nhiên thơ mộng với những thửa ruộng bậc thang trải dài, uốn lượn, khí hậu mát mẻ, trong lành quanh năm, giao thông thuận tiện cùng nghề dệt thủ công truyền thống vẫn được người dân gìn giữ và phát huy. Sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa và sản phẩm nông nghiệp đặc trưng sẽ tạo thêm sức hấp dẫn, góp phần phát triển du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng gắn với nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Mặc dù hiện nay cây lê bản địa mới được trồng với quy mô nhỏ lẻ và chưa trở thành cây trồng chủ lực của địa phương, song những kết quả bước đầu đã cho thấy tiềm năng phát triển của loại cây trồng này. Với điều kiện thuận lợi, cây lê bản địa nơi đây được kỳ vọng sẽ ngày càng phát triển và mở rộng diện tích, góp phần đa dạng hóa cây trồng, nâng cao thu nhập và tạo thêm sinh kế cho người dân./.

Ngọc Tú