Rừng tự nhiên tại VQG Ba Bể

Chỉ thị 13-CT/TW ngày 12/01/2017 của Ban bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng nêu rõ: “Bảo vệ và quản lý nghiêm, kết hợp với tăng cường các biện pháp trồng mới, phục hồi, tái sinh rừng tự nhiên; có cơ chế quản lý, giám sát chặt chẽ việc chuyển đổi diện tích rừng phòng hộ tại các khu vực ít xung yếu sang rừng sản xuất, tránh để lợi dụng nhằm trục lợi; không chuyển diện tích rừng tự nhiên hiện có sang mục đích sử dụng khác (trừ các dự án phục vụ cho mục đích quốc phòng, an ninh, hoặc các dự án đặc biệt, cấp thiết do Chính phủ quyết định); dừng khai thác gỗ rừng tự nhiên trên phạm vi cả nước; nâng cao hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường đối với rừng sản xuất; ngăn chặn kịp thời, hiệu quả tình trạng suy thoái rừng”.

Để tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng tự nhiên, mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và thực hiện tốt các nội dung sau:

- Nghiêm cấm các hành vi phá rừng trái pháp luật: chặt, đốt, phá cây rừng, đào, bới, san ủi, nổ mìn; đắp đập, ngăn dòng chảy tự nhiên, xả chất độc hoặc các hành vi khác gây thiệt hại đến rừng thuộc sở hữu toàn dân với bất kỳ mục đích gì; không tự ý phát dọn, san gạt, đào đắp, mở đường hoặc canh tác làm thay đổi hiện trạng rừng tự nhiên khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép;

- Không bóc vỏ, ken cây, khoan vào thân cây, băm gốc, đổ hóa chất hủy hoại gốc, rễ cây, cưa quanh gốc cây, cắt cụt ngọn cây rừng;

- Không khai thác gỗ rừng tự nhiên khi chưa được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền;

- Nâng cao cảnh giác, không sử dụng lửa bất cẩn trong rừng và ven rừng; thực hiện các biện pháp phòng cháy khi xử lý thực bì phục vụ sản xuất theo đúng quy định, hướng dẫn của cơ quan chức năng. Khi phát hiện cháy rừng hoặc nguy cơ cháy rừng, phải nhanh chóng thông báo cho chính quyền địa phương, lực lượng Kiểm lâm và lực lượng phòng cháy, chữa cháy có liên quan để kịp thời xử lý.

- Các chủ rừng cần thường xuyên kiểm tra diện tích rừng được giao quản lý. Khi phát hiện dấu hiệu phá rừng, khai thác gỗ trái pháp luật, vận chuyển lâm sản không rõ nguồn gốc hoặc lấn chiếm đất rừng, người dân cần kịp thời thông báo cho trưởng thôn, UBND xã, lực lượng Kiểm lâm hoặc cơ quan chức năng gần nhất để kiểm tra, xác minh và xử lý.

Đội Kiểm lâm cơ động & PCCCR số 2 - Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên, Hạt Kiểm lâm số 2 và Đội bảo vệ rừng VQG Ba Bể phối hợp tuần tra rừng tự nhiên tại thôn Đầu Đẳng

Một số nội dung cần hiểu đúng:

* Có được phát, phá rừng, khai thác gỗ trong rừng sản xuất là rừng tự nhiên không?

Theo quy định của luật Lâm nghiệp: Căn cứ vào mục đích sử dụng, rừng tự nhiên và rừng trồng được phân thành 03 loại: Rừng sản xuất, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng. Rừng tự nhiên là rừng thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước là đại diện chủ sở hữu. Theo quy định tại điều 23 Nghị định 146/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp: Hành vi chặt, đốt, phá cây rừng, đào, bới, san ủi, nổ mìn; đắp đập, ngăn dòng chảy tự nhiên, xả chất độc hoặc các hành vi khác gây thiệt hại đến rừng thuộc sở hữu toàn dân với bất kỳ mục đích gì đều vi phạm và sẽ bị xem xét xử lý.
Đất rừng sản xuất của hộ gia đình đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nếu có hiện trạng thực tế là rừng tự nhiên, khi phát, phá rừng, khai thác gỗ rừng tự nhiên cũng sẽ bị xem xét xử lý theo quy định.

* Phá rừng sản xuất là rừng tự nhiên sẽ bị xử lý như thế nào?

- Hành vi phá rừng với diện tích dưới 5000m2 (0,5ha) sẽ bị xử phạt hành chính, phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 440.000.000 đồng, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; buộc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc trồng lại rừng hoặc thanh toán chi phí trồng lại rừng đến khi thành rừng theo suất đầu tư ở địa phương tại thời điểm vi phạm.

- Hành vi phá rừng với diện tích từ 5.000m2 trở lên sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

* Rừng trồng lại do thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả của hành vi phá rừng trái pháp luật có được khai thác không?

Bản chất của việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: Trồng lại rừng hoặc thanh toán chi phí trồng lại rừng là “đền bù” lại diện tích rừng tự nhiên thuộc sở hữu toàn dân đã bị phá trái pháp luật. Do đó, diện tích rừng trồng lại do khắc phục hậu quả là rừng thuộc sở hữu toàn dân, cá nhân vi phạm khi trồng lại rừng đến tuổi khai thác sẽ không được khai thác, hưởng lợi.

* Hành vi phá rừng mà không xác định được người vi phạm sẽ xử lý ra sao?

Theo quy định tại điều 23 Nghị định 146/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp : Chủ rừng được Nhà nước giao rừng, cho thuê rừng để quản lý, bảo vệ, phát triển rừng hoặc sử dụng rừng theo quy định pháp luật, nếu không tổ chức thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các hoạt động quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng theo quy chế quản lý rừng để xảy ra phá rừng nhưng không xác định được đối tượng vi phạm thì xử phạt tương ứng với người thực hiện hành vi phá rừng.

Bảo vệ rừng tự nhiên là bảo vệ nguồn nước, bảo vệ môi trường sống, hạn chế thiên tai và giữ gìn tài nguyên quý giá cho thế hệ mai sau. Mỗi cây rừng được bảo vệ, mỗi hành vi vi phạm được phát hiện và ngăn chặn kịp thời đều góp phần giữ gìn màu xanh của quê hương.

UBND xã và lực lượng Kiểm lâm kêu gọi toàn thể Nhân dân hãy nâng cao ý thức trách nhiệm, tích cực tham gia quản lý, bảo vệ rừng tự nhiên; kiên quyết không phá rừng, không khai thác lâm sản trái pháp luật và chủ động thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện vi phạm./.

Lực lượng chức năng thực hiện khám nghiệm hiện trường vụ việc phá rừng trái pháp luật xảy ra tại thôn Bản Cám, xã Ba Bể vào ngày 02/10/2026

Bế Thị Chuyên

Tổ Kiểm lâm địa bàn Chợ Rã- Ba Bể